γυναικολόγος Μπομπότης Μιχάλης Μιχάλης Μπομπότης γυναικολόγος Μπομπότης Μιχάλης γυναικολόγος γυναικολόγος Μιχάλης Μπομπότης
    Αρχική Σελίδα  Ε-mail
  Στάδια Προγράμματος Εξωσωματικής ::[6 σελίδες A4]::
Στη διάρκεια του φυσιολογικού κύκλου, μια ορμόνη που εκκρίνεται από τον υποθάλαμο, η GnRH επιδρά στην υπόφυση και εκκρίνει τις υποφυσιακές γοναδοτροπίνες, δηλαδή τις ορμόνες FSH (θυλακιοτρόπο ορμόνη) και LH (ωχρινοποιητική ορμόνη). Στην ωοθήκη υπό την επίδραση κυρίως της θυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH) μία ομάδα από 8 - 12 ωοθυλάκια (μικρές κύστεις που περιέχουν ωάρια) αρχίζουν να ωριμάζουν. Την 8η περίπου ημέρα του κύκλου ένα από αυτά θα επικρατήσει και θα φτάσει υπό την επίδραση της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH). στην ωορρηξία μετά από 4 - 5 ημέρες. Τα υπόλοιπα ωοθυλάκια θα υποστρέψουν και θα γίνουν «ατρητικά». Με τα φάρμακα που χορηγούνται κατά την διάρκεια της διέγερσης του προγράμματος εξωσωματικής όλα τα ωοθυλάκια αυτά «σώζονται» από την ατρησία και ωριμάζουν. Τα φάρμακα αυτά είναι γοναδοτροπίνες συνθετικά παρασκευασμένες, ίδιες με εκείνες που εκκρίνει η γυναικεία υπόφυση στον εγκέφαλο. Την διέγερση των ωοθηκών παρακολουθούμε στενά με τη μέτρηση της οιστραδιόλης (Ε2) που παράγουν τα ωριμάζοντα ωοθυλάκια καθώς και με υπερηχογραφικό έλεγχο του μεγέθους τους. Για να πετύχουμε την πολλαπλή ανάπτυξη ωοθυλακίων πρέπει να ελέγχουμε απολύτως τις δόσεις των γοναδοτροπινών και αυτό επιτυγχάνεται καλύτερα όταν η υπόφυση δεν παράγει τις ορμόνες αυτές. Η στρατηγική που ακολουθούμε είναι η εξής:
Στο πρώτο σκέλος της θεραπείας αναστέλλεται η παραγωγή γοναδοτροπινών από την υπόφυση (φάση καταστολής) και στο δεύτερο χορηγούνται συνθετικές γοναδοτροπίνες που βοηθούν την ωοθήκη να αναπτύξει πολλά ωοθυλάκια (φάση διέγερσης).

Φάση Καταστολής
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε για διέγερση στην Eξωσωματική Γονιμοποίηση μπορεί να μπερδέψουν το σώμα σας, με αποτέλεσμα την πρόωρη και συχνά λανθασμένη έκκριση της LH. Ωάρια που εκτίθενται στην LH σε λάθος χρόνο, μπορεί να μη γονιμοποιηθούν. Για να το αποφύγουμε αυτό χορηγούμε τα λεγόμενα «ανάλογα» της GnRH πριν την έναρξη των φάρμακων διέγερσης. Tα παραπάνω φάρμακα σταματούν (καταστέλλουν) τελείως την έκκριση της LH για όσο διάστημα χορηγούνται. Όταν σταματήσετε το φάρμακο, η υπόφυση και επομένως ο κύκλος σας ξαναγυρνούν στη φυσιολογική τους λειτουργία.
Oι παρενέργειες των φαρμάκων αυτών είναι σχετικά μικρές και τελείως αθώες. Εκδηλώνονται με πονοκέφαλο, εξάψεις, εφιδρώσεις κ.τ.λ. Επίσης, ενώ παίρνετε το φάρμακο, είναι πιθανόν να δείτε για λίγες ημέρες μετά το σταμάτημα της περιόδου σας μια επιπλέον άτυπη περίοδο, που είναι όμως αναμενόμενη και δεν θα πρέπει να σας ανησυχήσει καθόλου. Τα ανάλογα που θα χρησιμοποιήσετε έχουν τις φαρμακευτικές ονομασίες Suprefact, Daronda ή Arvekap και κυκλοφορούν σε μορφή υποδορίων ενέσεων. Τα δραστικά τους συστατικά είναι παρόμοια. Έχουν χορηγηθεί σε χιλιάδες γυναίκες, σε διάστημα πάνω από δεκαπέντε χρόνια, χωρίς να έχουν παρατηρηθεί καρκινογόνες ή άλλες σοβαρές παρενέργειες. Θα σας προσδιορίσουμε το είδος και την δόση χορηγήσεως του αναλόγου πριν την έναρξη του προγράμματος. Εφ' όσον ξεκινήσατε τις ενέσεις Suprefact, Daronda, ή Arvekap, δεν τις σταματάτε, μέχρι την στιγμή της «μεταμεσονύχτιας ένεσης» (Pregnyl, Profasi ή Ovitrelle). Η συνήθης διάρκεια της φάσης καταστολής είναι 10 – 15 μέρες. Σε ένα ποσοστό 15% περίπου των γυναικών μπορεί να χρειαστεί να παραταθεί η χορήγηση των αναλόγων για διάστημα μεγαλύτερο από δυο εβδομάδες προκειμένου να επιτευχθεί η καταστολή των ωοθηκών. Αυτό οφείλεται συνήθως στη δημιουργία λειτουργικής κύστης των ωοθηκών, η οποία εκκρίνει οιστρογόνα. Οι κύστεις αυτές αντιμετωπίζονται πολύ εύκολα με απλή διακολπική αναρρόφηση, πριν αρχίσει η έναρξη των ενέσεων διέγερσης.

Ανάλογα με την διάρκεια χορηγήσεως του αναλόγου GnRH τα θεραπευτικά πρωτόκολλα που χρησιμοποιούμε είναι κυρίως δύο: το μακρύ (long) και το βραχύ (short).

Εάν ακολουθείτε το μακρύ πρωτόκολλο, θα πρέπει να αρχίσετε την θεραπεία της καταστολής συνήθως την εικοστή πρώτη (ή τη δεύτερη) ημέρα του κύκλου. Υπενθυμίζουμε ότι «πρώτη» ημέρα του κύκλου (πρώτη ημέρα περιόδου) θεωρείται η ημέρα κατά την οποία είδατε το πρώτο κόκκινο αίμα. Για να έχουμε ένα σταθερό σημείο αναφοράς, εάν η περίοδος έρθει μέχρι τα μεσάνυχτα (έστω και στις 11.30 το βράδυ) θεωρούμε ότι πρόκειται για την πρώτη ημέρα. Τότε θα πρέπει να τηλεφωνήσετε στη βιοΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ για να ενημερώσετε ότι αρχίσατε τη θεραπεία καταστολής και ότι ήρθε η περίοδος και για να ορίσετε την επόμενη επίσκεψή σας στη μονάδα.
Σύμφωνα με το μακρύ πρωτόκολλο, θα αρχίσετε την καταστολή συνήθως την 21η ημέρα του κύκλου και θα έρθετε στη μονάδα στο τελείωμα της περιόδου σας. Αν αρχίσετε την καταστολή την 2η ημέρα του κύκλου θα πρέπει να έλθετε στην μονάδα περίπου 10 - 15 ημέρες αργότερα. Τότε θα εξετάσουμε τη μήτρα και τις ωοθήκες με κολπικό υπερηχογράφημα και θα σας πάρουμε αίμα για να ελέγξουμε τα επίπεδα της οιστραδιόλης (Ε2), για να διαπιστώσουμε την πρόοδο της καταστολής. Εάν η καταστολή των ωοθηκών δεν είναι επαρκής, θα συνεχίσετε τη λήψη του αναλόγου για μία ακόμη εβδομάδα, οπότε και θα επαναλάβουμε τη μέτρηση της οιστραδιόλης. Το αργότερο μέχρι εκείνη την ημέρα, ο σύζυγος θα πρέπει να μας έχει χορηγήσει ένα δείγμα σπέρματος, ώστε να ελέγξουμε τον αριθμό και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.

Εάν ακολουθείτε το βραχύ πρωτόκολλο, αρχίζετε τη λήψη του ανάλογου τη δεύτερη ημέρα της περιόδου. Πρέπει να προσέλθετε στη Βιοδημιουργία την ίδια ημέρα για να εξετάσουμε τη μήτρα και τις ωοθήκες με υπερηχογράφημα και για να σας πάρουμε αίμα για τη μέτρηση της οιστραδιόλης. Στην περίπτωση αυτή, δεν χρειάζεται να παρέλθει δεκαπενθήμερο: η διέγερση θα αρχίσει την ίδια ή την επόμενη ημέρα (δεύτερη ή τρίτη ημέρα της περιόδου). Εναλλακτικά, μπορούμε να χορηγήσουμε τους λεγόμενους «ανταγωνιστές» της GnRH. Τα σκευάσματα τα οποία θα χρησιμοποιήσετε, κυκλοφορούν επίσης σε μορφή υποδορίων ενέσεων και έχουν τις φαρμακευτικές ονομασίες Cetrotide και Orgalutran. Το πρωτόκολλο αυτό έχει πολλές ομοιότητες με το κλασικό βραχύ πρωτόκολλο. Η κύρια διαφορά είναι ότι οι ανταγωνιστές χορηγούνται μετά την 6η μέρα του προγράμματος διέγερσης καθημερινά, μέχρι τη στιγμή της «μεταμεσονύχτιας ένεσης». Στην περίπτωση αυτή δηλαδή, αρχίζετε πρώτα τη διέγερση και μετά την καταστολή.

Φάση Διέγερσης
Η φάση της διέγερσης των ωοθηκών είναι η πλέον εντατική φάση του προγράμματος, Τα φάρμακα που χορηγούνται περιέχουν τις γοναδοτροπίνες FSH και LH σε διαφορετικές αναλογίες. Oι ενέσεις αυτές περιέχουν τις ίδιες ορμόνες που παράγει φυσιολογικά η υπόφυση του εγκεφάλου προκειμένου να διεγερθούν οι ωοθήκες, ώστε να ξεκινήσει η ανάπτυξη του ωοθυλακίου, η ωρίμανση του ωαρίου και τελικά η ωορρηξία. Στην εξωσωματική γονιμοποίηση χρειαζόμαστε πολλά ωάρια και γι αυτό χορηγούμε τις ορμόνες αυτές σε μεγαλύτερες δόσεις. Πρόκειται για ασφαλή φάρμακα, αφού η χρήση τους χρονολογείται από το 1960 μέχρι σήμερα, χωρίς οι διάφορες επιδημιολογικές μελέτες να τα συσχετίζουν με κίνδυνο καρκινογένεσης ή άλλες πιθανές παρενέργειες. Κατά τη διάρκεια της διέγερσης των ωοθηκών είναι δυνατόν να αισθάνεστε ήπιες ενοχλήσεις στο κατώτερο τμήμα της κοιλιακής χώρας, που οφείλονται στην αύξηση του όγκου των ωοθηκών ως αποτέλεσμα της ανταπόκρισής τους στη θεραπεία. Tόσο στη φάση της καταστολής όσο και στη φάση της διέγερσης των ωοθηκών δεν χρειάζεται να τροποποιήσετε καθόλου τους ρυθμούς και τον τρόπο της ζωής σας (π.χ. εργασία, διατροφή, σεξουαλικές σχέσεις κ.τ.λ.) Τα φάρμακα που θα χρησιμοποιήσετε έχουν τις φαρμακευτικές ονομασίες Gonal F, Puregon ή Altermon που περιέχουν μόνον FSH καθώς και Menogon, το οποίο περιέχει FSH και LH. Βοηθητικά χρησιμοποιείται το Luveris, το οποίο περιέχει μόνο LH. Tα φάρμακα αυτά έχουν την ίδια περίπου αποτελεσματικότητα (βιοδραστικότητα) και δεν φαίνεται να υπερέχει κάποιο έναντι του άλλου. Οι ορμόνες αυτές χορηγούνται με υποδόρια ένεση. Θα σας δώσουμε εξατομικευμένες οδηγίες για την δόση γοναδοτροπινών που θα πρέπει να λάβετε.
H ημέρα έναρξης των ενέσεων ονομάζεται και 1η ημέρα διέγερσης.
Προσοχή: Κατά την διάρκεια της θεραπείας με Puregon, Gonal F, Altermon, ή Menogon, συνεχίζετε κανονικά την λήψη των αναλόγων (Daronda, Suprefact ή Arvekap).

Παρακολούθηση και Οδηγίες στη Φάση Διέγερσης
Η διέγερση των ωοθηκών πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά, ώστε να προσαρμοστούν οι δόσεις των ορμονών στις δικές σας ανάγκες. Εάν ακολουθείτε το μακρύ πρωτόκολλο, πρέπει να επανέλθετε στη Βιοδημιουργία για υπερηχογράφημα και μέτρηση της οιστραδιόλης, 10 – 15 ημέρες μετά την έναρξη του αναλόγου (συνήθως στο τελείωμα της περιόδου). Θα λάβετε οδηγίες από τον ιατρό για τη δόση, την ημέρα ενάρξης και τις ώρες λήψης των γοναδοτροπινών, μετά τις 18.00 της ίδιας ημέρας. Παράλληλα με την έναρξη των ενέσεων, ο σύζυγος θα ενημερωθεί για το πότε θα αρχίσει την προληπτική αντιβιοτική θεραπεία με Vibramycin. Επίσης, θα σας ενημερώσουμε πότε πρέπει να επανέλθετε στη μονάδα.
Εάν ακολουθείτε το βραχύ πρωτόκολλο, θα σας δοθούν οδηγίες την ίδια ημέρα (δεύτερη ημέρα του κύκλου) για την έναρξη της καταστολής καθώς και για τη δόση γοναδοτροπινών που πρέπει να λάβετε. Συνήθως 3 - 5 ημέρες μετά την έναρξη της διεγέρσης θα έρθετε στη μονάδα για μέτρηση οιστραδιόλης και για υπερηχογρά-φημα. Όμως, μην εκπλαγείτε, εάν σας ζητηθεί να επανέλθετε νωρίτερα ή αργότερα.
Τα αποτελέσματα των εργαστηριακών μετρήσεων δίνονται το ίδιο απόγευμα. Συνεκτιμώντας την τιμή της οιστραδιόλης και την εικόνα των ωοθηκών που είδαμε στο πρωινό υπερηχογράφημα, θα λάβετε οδηγίες για τη συνέχιση της αγωγής και θα σας ενημερώσουμε για την επόμενη επίσκεψή σας στη μονάδα (συνήθως δύο ή τρεις ημέρες αργότερα). Υπενθυμίζουμε ότι συνεχίζετε κανονικά την λήψη του αναλόγου. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται άλλες δύο ή τρεις φορές. Θα παρατηρήσετε ότι τα ωοθυλάκια αναπτύσσονται κατά κανόνα με σταθερό ρυθμό (η διάμετρος τους αυξάνει προοδευτικά) και παράλληλα αυξάνει η τιμή της οιστραδιόλης. Προσοχή όμως! Τίποτε δεν είναι απόλυτο και ενδέχεται σε κάποιο σημείο να προκύψει κάτι το απρόβλεπτο. Η ανησυχία σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι δικαιολογημένη. Έχουμε τη δυνατότητα να αυξήσουμε ή να μειώσουμε τις δόσεις και τα πράγματα επανέρχονται τις περισσότερες φορές στα αναμενόμενα πλαίσια. Επίσης, μην παραλείψετε να τηλεφωνήσετε, εάν αισθανθείτε κάποιο έντονο ενόχλημα (π.χ. φούσκωμα στην κοιλιά, πόνο, δύσπνοια κ.ο.κ.). Οι παρενέργειες αυτές είναι σπάνιες, αλλά χρειάζεται οπωσδήποτε να γνωρίζουμε την εμφάνισή τους, ώστε να προσαρμόσουμε την δόση των ορμονών που σας χορηγούμε ή σε ακραίες περιπτώσεις, να διακόψουμε τη θεραπεία, ακυρώνοντας την προσπάθεια.

Τελική Φάση Ωρίμανσης
Όταν κριθεί ότι τα ωοθυλάκια έχουν μεγαλώσει, θα προχωρήσουμε στην περαιτέρω ωρίμανση των ωαρίων με τη χορήγηση χοριακής γοναδοτροπίνης (HCG). Τα σκευάσματα τα οποία θα χρησιμοποιήσετε, κυκλοφορούν επίσης σε μορφή υποδορίων ή ενδομυϊκών ενέσεων και έχουν τις φαρμακευτικές ονομασίες Pregnyl, Profasi ή Ovitrelle. Υπενθυμίζουμε ότι η τελευταία αυτή ένεση γίνεται αργά το βράδυ (περίπου γύρω στα μεσάνυχτα ή και λίγο αργότερα) προγραμματίζοντας έτσι την ώρα της ωοληψίας 34 - 37 ώρες αργότερα. Θα σας δώσουμε συγκεκριμένες οδηγίες για την ώρα λήψης της τελευταίας ενέσεως (Pregnyl, Profasi ή Ovitrelle).
Όταν λάβετε την τελευταία αυτή ένεση διακόπτετε όλα τα άλλα φάρμακα (ανάλογα ή ανταγωνιστές και γοναδοτροπίνες). Η επίπονη φάση των καθημερινών ενέσεων έχει τελειώσει. Μπορείτε να αναπαυθείτε την επόμενη ημέρα και να προετοιμασθείτε για την ωοληψία.

Ωοληψία


Θα έλθετε στη μονάδα τη μεθεπόμενη ημέρα το πρωί για την ωοληψία (δηλαδή περίπου 34 ώρες μετά την μεταμεσονύκτια ένεση Pregnyl, Profasi ή Ovitrelle). Προγραμματίστε να έχετε όλο το πρωινό σας ελεύθερο, διότι θα υποβληθείτε σε ελαφρά νάρκωση (αναλγησία-μέθη). Γι’ αυτό το λόγο, δε θα πρέπει να έχετε φάει ή πιει οτιδήποτε από τα μεσάνυχτα της προηγούμενης ημέρας. Είναι σημαντικό να υπάρχει σχολαστική υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής και πρέπει να αποφεύγεται η χρήση αρωμάτων με έντονη οσμή. Ο ειδικός αναισθησιολόγος θα σας πάρει μία σύντομη συνέντευξη. Μην παραλείψετε να του αναφέρετε οτιδήποτε έχει σχέση με προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις στις οποίες έχετε ενδεχομένως υποβληθεί. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει εάν παίρνετε κάποια φάρμακα ή ότι κάποτε παρουσιάσατε μία αλλεργική αντίδραση σε κάποιο φάρμακο ή ότι έχετε κάποιο πρόβλημα υγείας. Σε καμία περίπτωση μην παραλείψετε να τον ενημερώσετε για καρδιολογικά προβλήματα, τα οποία ενδεχομένως έχουν διαγνωσθεί. Όλα αυτά τα στοιχεία υπάρχουν στο ιστορικό σας αλλά δεν είναι ποτέ υπερβολικό να τα συζητήσετε ξανά με τον αναισθησιολόγο. Πριν την ωοληψία θα δείτε τον εμβρυολόγο, ο οποίος θα σας ζητήσει τα στοιχεία σας (πατρώνυμο, όνομα, ονοματεπώνυμο του συζύγου σας). Αυτό γίνεται για να επιτευχθεί μια τελευταία επαλήθευση της ταυτότητός σας.
Η ωοληψία γίνεται με διακολπική παρακέντηση των ωοθυλακίων υπό συνεχή υπερηχογραφικό έλεγχο. Χρησιμοποιούμε έναν διακολπικό υπέρηχο, ο οποίος είναι εφοδιασμένος με έναν οδηγό για βελόνα παρακεντήσεως. Ένα προς ένα, τα ωοθυλάκια παρακεντώνται, το περιεχόμενό τους αναρροφάται, και το ωοθυλακικό υγρό μεταφέρεται γρήγορα στο εργαστήριο, όπου οι εμβρυολόγοι το εξετάζουν για να ανιχνεύσουν το ωάριο. Μόλις το ωάριο εντοπισθεί, απομονώνεται από το ωοθυλακικό υγρό και τοποθετείται αμέσως σε καλλιεργητικό θρεπτικό υλικό, μέσα σε ειδικά σωληνάρια ή στα petri dish (έτσι ονομάζονται τα μικρά «πιατάκια» μέσα στα οποία πραγματοποιούνται οι καλλιέργειες κυττάρων).

Σπερμοληψία και Επεξεργασία Σπέρματος
Ο σύζυγος σας πρέπει να μας χορηγήσει το σπέρμα του το ίδιο πρωινό σε ένα ειδικό δοχείο. Συνιστάται να έχει προηγηθεί αποχή 3 – 5 ημερών. Η σπερμοληψία μπορεί να γίνει πριν ή όσο διαρκεί η ωοληψία. Είναι δυνατόν η σπερμοληψία να γίνει στο σπίτι με την προϋπόθεση να προμηθευτείτε το ειδικό δοχείο από πριν και να μπορείτε να προσκομίσετε το δείγμα εντός 45 λεπτών. Στην συνέχεια, το σπέρμα υφίσταται ειδική επεξεργασία (μέθοδος Percoll), κατά την οποία επιλέγονται και απομονώνονται σε ελάχιστο όγκο τα πλέον κινητά και μορφολογικώς φυσιολογικά σπερματοζωάρια. Η επεξεργασία αυτή μιμείται τη φυσιολογική ενεργοποίηση την οποία υφίστανται τα σπερματοζωάρια μέσα στις σάλπιγγες και τα καθιστά ικανά να γονιμοποιήσουν τα ωάρια. Μετά την επεξεργασία, τα σπερματοζωάρια παραμένουν σε θρεπτικό υγρό υπό συνθήκες καλλιέργειας, μέχρις ότου τοποθετηθούν μαζί με τα ωάρια. Εάν το δείγμα του σπέρματος δεν επαρκέσει, ζητούμε από τον σύζυγο να χορηγήσει ένα δεύτερο δείγμα μερικές ώρες αργότερα. Σε ιδιαίτερες περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υπάρχουν σπερματοζωάρια κατά την εκσπερμάτιση είναι δυνατή η εφαρμογή της μεθόδου ICSI, χρησιμοποιώντας σπερματοζωάρια τα οποία λαμβάνονται από την κεφαλή της επιδιδυμίδας (MESA) ή κατόπιν βιοψίας από τους όρχεις (TESA).

Συμβατική Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF)
Μερικές ώρες μετά την ωοληψία και αφού τα ωάρια έχουν προσαρμοσθεί στις συνθήκες καλλιέργειας τοποθετούμε ένα συγκεκριμένο αριθμό επεξεργασμένων σπερματοζωαρίων ανά ωάριο σε κάθε τρυβλίο καλλιέργειας. Κατά την «απλή» εξωσωματική γονιμοποίηση δεν πραγματοποιείται καμία ιδιαίτερη επέμβαση: τα σπερματοζωάρια διαβρώνουν τις κοκκώδεις στοιβάδες, συναντούν το ωάριο, προσκολλώνται στη διάφανη ζώνη και ένα από αυτά διεισδύει μέσα του και το γονιμοποιεί, 6 - 8 ώρες αργότερα.

Μικρογονιμοποίηση (ICSI)

Σε ορισμένες περιπτώσεις η γονιμοποίηση μέσω της «απλής» διαδικασίας, την οποία μόλις περιγράψαμε, είναι αδύνατη, είτε διότι τα σπερματοζωάρια του άνδρα δεν κινούνται επαρκώς, είτε διότι ο αριθμός τους είναι πολύ περιορισμένος, είτε διότι παρατηρείται κάποια πάχυνση της διαφανούς ζώνης των ωαρίων. Στις περιπτώσεις αυτές έχουμε τη δυνατότητα να υποβοηθήσουμε τη διείσδυσή τους στο ωάριο εφαρμόζοντας τη μέθοδο της μικρογονιμοποίησης. Η τεχνική αυτή ονομάζεται ενδοωαριακή ένεση σπερματοζωαρίου (intra cytoplasmic sperm injection: ΙCSI).
Αρχικά, τα ωάρια τοποθετούνται στο μικροσκόπιο διαδοχικά μέσα σε μία σταγόνα καλλιεργητικού υγρού και συγκρατούνται από μια γυάλινη πιπέτα (πιπέτα συγκρατήσεως) με τη βοήθεια ενός μικροχειριστηρίου. Σε μία διπλανή σταγόνα τοποθετούνται σπερματοζωάρια. Με τη βοήθεια ενός δεύτερου μικροχειριστήριου αναρροφούμε ένα σπερματοζωάριο μέσα σε μία πολύ λεπτή γυάλινη βελόνη (πιπέτα ενέσεως) και εισάγουμε το σπερματοζωάριο μέσα στο ωάριο. Τα ωάρια τοποθετούνται και πάλι στον επωαστικό κλίβανο, υπό συνθήκες καλλιέργειας.



Η μέθοδος ICSI προτείνεται κατά κανόνα όταν:
  • Το σπέρμα περιέχει λιγότερα από 5.000.000 κινητά σπερματοζωάρια μετά την επεξεργασία.
  • Το σπέρμα περιέχει σπερματοζωάρια που δεν έχουν ακρόσωμα, στερούνται δηλαδή του ειδικού ενζύμου που τους επιτρέπει να διεισδύσουν στο ωάριο.
  • Τα σπερματοζωάρια εμφανίζουν εκτεταμένες συγκολλήσεις (ανοσολογικό αίτιο υπογονιμότητας: η συγκόλληση σπερματοζωαρίων εμποδίζει παθητικά την κίνησή τους).
  • Η διαφανής ζώνη των ωαρίων παρουσιάζει κάποια πάχυνση μεγαλύτερη του φυσιολογικού.
  • Έχει διαπιστωθεί κατά το παρελθόν αποτυχία γονιμοποιήσεως με την συμβατική μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF).
  • Έχουν γίνει περισσότερες από δυο αποτυχημένες προσπάθειες με τη συμβατική εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF).
  • Υπάρχουν προβλήματα με την εκσπερμάτιση.
  • Χρησιμοποιούμε κατεψυγμένο σπέρμα (όπως σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία καρκίνου).
  • Υπάρχει ιστορικό μη αποφρακτικής ή αποφρακτικής αζωοσπερμίας.



Καλλιέργεια Εμβρύων

Ανεξαρτήτως τεχνικής, το επόμενο πρωινό οι εμβρυολόγοι παρατηρούν την καλλιέργεια για να διαπιστώσουν πόσα ωάρια έχουν γονιμοποιηθεί. Τα χρωμοσώματα του ωαρίου και εκείνα του σπερματοζωαρίου έχουν εν τω μεταξύ συμπυκνωθεί σε δύο «προπυρήνες», οι οποίοι κατά την διάρκεια της ημέρας συγκλίνουν προς το κέντρο του ωαρίου, και τελικώς συγχωνεύονται σε έναν (κανονικό και μοναδικό) πυρήνα. Έχει τότε σχηματιστεί το πρώτο κύτταρο του νέου οργανισμού. Συνηθίζουμε να αποκαλούμε το πρώτο αυτό κύτταρο «έμβρυο». Επισημαίνουμε ότι αυτό το «έμβρυο» έχει ακόμη το μέγεθος του ωαρίου (περίπου ένα δέκατο του χιλιοστού). Η παρουσία δύο «προπυρήνων» και δύο πολικών σωματίων υποδηλώνει ότι έχει επέλθει φυσιολογική γονιμοποίηση. Συνήθως, το φυσιολογικό ποσοστό γονιμοποιήσεως στο εργαστήριο κυμαίνεται από 50% έως και 100%. Το ποσοστό εξαρτάται από την ποιότητα ωαρίων, τον βαθμό ωριμότητας τους (τα ανώριμα και τα υπερώριμα ωάρια σπάνια γονιμοποιούνται), από την γονιμοποιητική ικανότητα του σπέρματος και από τις εργαστηριακές συνθήκες καλλιέργειας. Επισημαίνουμε ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί και μία πρώτη, σαφή ένδειξη ότι τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια του συγκεκριμένου ζευγαριού μπορούν να συνενωθούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις ανεξήγητης υπογονιμότητας, ανακαλύπτουμε ότι μία πιθανή αιτία του προβλήματος είναι η αδυναμία των σπερματοζωαρίων να γονιμοποιήσουν τα ωάρια είτε διότι τα σπερματοζωάρια δεν προσκολλώνται στο ωάριο, είτε διότι η κινητικότητα τους εκμηδενίζεται μετά από μερικές ώρες καλλιέργειας και δεν έχουν την ικανότητα να διαπεράσουν τη διάφανη ζώνη. Το ποσοστό γονιμοποιήσεως δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη της ποιότητας των εμβρύων που θα προκύψουν. Τα έμβρυα είναι στην πραγματικότητα αυτοδύναμα και συχνά επιτυγχάνεται εγκυμοσύνη από ένα και μοναδικό έμβρυο. Κατά συνέπεια, το περιορισμένο ενδεχομένως ποσοστό γονιμοποιήσεως δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχίες για την έκβαση της προσπάθειας.
Το δεύτερο πρωινό μετά την ωοληψία, τα γονιμοποιημένα ωάρια έχουν ήδη επιτελέσει δύο διαιρέσεις. Εκτιμάται ότι κατά κανόνα, το ποσοστό των εμβρύων που θα επιτελέσουν διαιρέσεις υπερβαίνει το 70% (δηλαδή σχεδόν όλα τα γονιμοποιημένα ωάρια διαιρούνται). Τυπικά, η πρώτη διαίρεση επέρχεται 16 ώρες περίπου μετά την γονιμοποίηση (το «έμβρυο» απαρτίζεται πλέον από δύο κύτταρα) και οι διαιρέσεις συνεχίζονται με αυξανόμενο ρυθμό (έμβρυα με 4, 8, 16, 32 κύτταρα).




Εμβρυομεταφορά
H Εμβρυομεταφορά γίνεται συνήθως 2 - 3 ημέρες μετά την ωοληψία, είναι τελείως ανώδυνη και δεν απαιτεί καμία μορφή τοπικής ή γενικής αναισθησίας. Eίναι ακριβώς η ίδια διαδικασία με το «τεστ τραχήλου» που κάνατε στην αρχή του προγράμματος. Δεν χρειάζεται να είστε νηστική την ημέρα της εμβρυομεταφοράς. Θα πρέπει όμως να είστε τελείως ήρεμη και χαλαρή. Καλό θα είναι να έχετε πιει 2 – 3 ποτήρια νερό ώστε να είναι γεμάτη η ουροδόχος κύστη σας. Έτσι, θα μπορέσουμε να επιβεβαιώσουμε υπερηχογραφικά ότι έγινε η τοποθέτηση των εμβρύων στο ιδανικό σημείο της μήτρας. Συνήθως, μεταφέρουμε δύο έως τέσσερα έμβρυα. Ο αριθμός των εμβρύων εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως η ηλικία, η ποιότητα των εμβρύων κτλ. H μεταφορά περισσότερων από τέσσερα έμβρυα δεν αυξάνει τόσο τα ποσοστά επιτυχίας όσο τον κίνδυνο για επίτευξη υψηλά πολύδυμης κύησης (τρίδυμα – τετράδυμα). Mετά την εμβρυομεταφορά θα παραμείνετε κλινήρης για 30 - 60 λεπτά περίπου.

 
   
 
   
 
   
   
     
 
© βιοΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ